تجربه اندوخته قزوین در زمینه مدیریت پسماند و مسیر پیش رو

در شرایط کنونی برای اتخاذ تصمیم‌های صحیح انجام نیازسنجی و در ادامه استخراج استراتژی‌های مختص قزوین با الگو گرفتن از موفقیت‌ها و شکست‌های دیگر شهرها، ضرورت دارد تا با تکیه بر داده‌های صحیح مبتنی بر تحقیق و پژوهش، بتوان تصمیم تازه ای برای مدیریت پسماندهای شهر قزوین اتخاذ کرد تا ضمن استفاده حداکثری، از ظرفیت‌هایی همچون سایت محمدآباد، شاهد افزایش همکاری شهروندان، کاهش تولید پسماند، افزایش میزان بازیافت، کاهش معضلاتی چون زباله گردی و آثار زیانبار زیست محیطی و بهداشتی‌ آن باشیم.
اشتراک گذاری
15 تیر 1401
85 بازدید
نویسنده : شیما شاهین فر
کد مطلب : 279

شیما شاهین فر/ کارشناس ارشد آموزش محیط زیست

علم مدیریت پسماند در سطح جهان به نتایج ثابتی رسیده از جمله آن که اگر قرار است این فرآیند منتج به موفقیت شود، لازم است در مسیر توسعه پایدار و با بهره گیری از اولویت‌های سطوح هرم استراتژیک مدیریت پسماند حرکت کند. از دیگر لازمه‌های موفقیت مدیریت پسماند همراه‌سازی مردم، افزایش مسوولیت اجتماعی در آنها و همچنین فراهم سازی زیرساخت‌های مشارکت است.

مشارکت شهروندی در حیطه‌های زیست محیطی نیز زمانی تحقق می‌یابد که سه مولفه اساسی آن شامل افزایش آگاهی، تغییر نگرش و اصلاح رفتار در یکایک افراد جامعه رخ دهد تا بتوانیم در ساختاری استاندارد رفتارهایی مناسب را شاهد باشیم.

هم اکنون آنچه که در قزوین مشهود است، شکل نگرفتن ارتباط کامل میان عوامل اجرایی این هرم و همچنین مهیا نبودن بستر همکاری میان مردم و متصدیان امر است. نتیجه اینکه هنوز بسیاری از کارشناسان و دغدغه مندان محیط زیست، میان شرایط فعلی قزوین در زمینه بهینه سازی مدیریت پسماندها و نقطه مطلوب فاصله ای طولانی می‌بینند که نیل به این نقطه مطلوب نیازمند اصلاحاتی بنیادی و ساختاری است. اگر بنا باشد این اصلاحات به ترتیب اولویت انجام شوند، به نظر می‌رسد در درجه اول توانمندسازی منابع انسانی در بخش برنامه‌ریزی و اجرا بتواند گره گشای وضع موجود باشد. این توانمندسازی می‌تواند فرآیند مدیریت پسماند را در بخش برنامه ریزی تقویت کند و با رویکردی استراتژیک جهت شناسایی فرصت‌ها و تهدیدها با تمرکز بر نقاط قوت و ضعف، راهبردهایی تخصصی، دقیق و مبتنی بر نیاز  در قزوین را شناسایی کند.

گام بعدی، اصلاح فرآیندهای قانونی به منظور ساماندهی همکاری بخش خصوصی در حیطه مدیریت پسماند است؛ به کارگیری پیمانکاران تخصصی با در نظر گرفتن سود تضمین شده برای آن‌ها، تجربه موفقی است که کلانشهرهایی چون اصفهان از آن نتیجه گرفته اند و توانسته اند به واسطه جلب نظر پیمانکار، مشارکت شهروندی را نیز به دست آورند، چرا که پیمانکاری مطمئن ، قانون را هم بهتر می‌پذیرد و از مسیرهای فرعی برای جایگزینی سود از دست رفته خود بهره نمی‌جوید. استفاده از ابزارهای قانونی به منظور حذف دلالی و واسطه گری در امر مدیریت پسماند و تقویت نظارت قانونی و ساماندهی عوامل غیرمجاز، سبب می‌شود تا مدیریت پسماند زیر چتری واحد فعالیت کند و محصول هم افزایی آن، تحقق اهدافی چون افزایش درصد تفکیک از مبدأ و کاهش تولید پسماند باشد.

سالیان زیادی است که در قزوین سازمان مدیریت پسماند به طور مستقل بار این مسوولیت را به دوش می‌کشد و با همکاری پیمانکاران فعالیت‌های اجرایی گوناگونی را در روند جمع آوری و پردازش پسماندها طی می‌کند اما آنچه که جای خالی اش مانع از تکمیل و بهبود روند مدیریت پسماند در این شهر شده، نبود مشارکت مسوولانه شهروندان و در ادامه عدم دستیابی به نتایج مورد انتظار است! بر اساس اعلام مدیرعامل کنونی سازمان مدیریت پسماند؛ سرانه تولید پسماند در این شهر به ازای هر نفر ۶۹۵ گرم است که این عدد نشان می‌دهد برای ترغیب مردم به کاهش آن، هنوز اقدامات کافی صورت نگرفته است. از سوی دیگر بنا به گفته‌های سرپرست سابق این سازمان؛ ۲درصد، نزدیک ترین آماری است که می‌توان به وضعیت تفکیک از مبدأ این شهر اختصاص داد. این در حالی است که در سنوات گذشته سرمایه گذاری‌های بسیاری برای تهیه تجهیزاتی از قبیل؛ مخازن فایبرگلاس برای منازل، راه اندازی غرفه‌های بازیافت، تجهیز محلات به مخازن گالوانیزه و توسعه سایت محمدآباد صورت گرفته و رسیدن به چنین اعدادی حکایت از ابتر ماندن فرآیندهای مدیریتی، نظارتی و آموزشی دارد.

در ادوار مختلف مدیریت استان و شهر قزوین همواره از موضوع مدیریت پسماند به عنوان محوری اساسی در اتخاذ تصمیم‌ها یاد کرده اند و به نظر می‌رسد در شرایط کنونی برای اتخاذ تصمیم‌های صحیح انجام نیازسنجی و در ادامه استخراج استراتژی‌های مختص قزوین با الگو گرفتن از موفقیت‌ها و شکست‌های دیگر شهرها، ضرورت دارد تا با تکیه بر داده‌های صحیح مبتنی بر تحقیق و پژوهش، بتوان تصمیم تازه ای برای مدیریت پسماندهای شهر قزوین اتخاذ کرد تا ضمن استفاده حداکثری، از ظرفیت‌هایی همچون سایت محمدآباد، شاهد افزایش همکاری شهروندان، کاهش تولید پسماند، افزایش میزان بازیافت، کاهش معضلاتی چون زباله گردی و آثار زیانبار زیست محیطی و بهداشتی‌ آن باشیم.

نوشته های مشابه

یک قوم دویدند و به مقصد نرسیدند
گزارش پیام‌شهر از دردِ دل‌های کارگران شهر

یک قوم دویدند و به مقصد نرسیدند

من برآنم که برویانم زخشکی آب را
پیام شهر گزارش می دهد؛

من برآنم که برویانم زخشکی آب را

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *