ایثار

ایثار، فداکاری یا نوع‌دوستی در لغت به معنی برگزیدن، عطا کردن، سود دیگران را بر منفعت خویش مقدم داشتن و منفعت غیر را بر مصلحت خود مقدم شمردن، است. در معنی اصطلاحی نیز بدان معنی است، که آدمی از روی قصد و نیت خِیر، دیگران را بر خود ترجیح دهد و ایشان را بر خویشتن […]

اشتراک گذاری
18 مرداد 1401
108 بازدید
کد مطلب : 617

ایثار، فداکاری یا نوع‌دوستی در لغت به معنی برگزیدن، عطا کردن، سود دیگران را بر منفعت خویش مقدم داشتن و منفعت غیر را بر مصلحت خود مقدم شمردن، است. در معنی اصطلاحی نیز بدان معنی است، که آدمی از روی قصد و نیت خِیر، دیگران را بر خود ترجیح دهد و ایشان را بر خویشتن برگزیند. آنها که طرفدار ایثار و دیگرگزینی هستند، این عمل را مُتعالی و اخلاقی می دانند که در مقابل آن، استیثار و خودگزینی قرار دارد. واژه ایثار در متون اجتماعی منتشر شده، نخستین بار توسط فیلسوف فرانسوی «اگوست کنت»، برای کلمه مقابل خودپرستی ابداع و به کار گرفته شد.

ایثار می‌تواند گونه‌های مختلفی داشته باشد؛ گاه با فدا کردن جان صورت می‌گیرد، گاه با دادن مال، زمانی هم با هزینه کردن اعتبار و آبرو و البته برخی اوقات هم می‌تواند ترکیبی از همه این‌ها باشد که فرد به‌طور ارادی و به خاطر یک هدف و آرمان مقدس و والا، تصمیم بگیرد از علایق و داشته‌های خویش اغماض نموده و دغدغه‌ها و دلنگرانی‌ها و منافع «غیر» را بر خود مرجح بداند و در راه بر طرف ساختن مشکلات فراروی دیگری گام بردارد.(بعضی ایثار را  غریزه ای  طبیعی می دانند که مبداء وجودی هر نوع  تشکیلات طبیعی است).

ایثار، مختص به یک جامعه و ملت و منحصر به زمان معینی نیست و در گستره تاریخ می‌توان رگه و ریشه‌های بسیاری را در آن خصوص جست و یافت؛ هر چند ممکن است شدت و ضعف قابل توجهی را پشت سر گذرانده باشد. در تمام جوامع چه سنتی و چه مدرن، گونه‌هایی از ایثار وجود داشته و دارد و مردمان به اشکال متنوعی همدیگر را یاری کرده‌اند.

در ادیان الهی، گذشت و ایثار از ارزش‌های مهم و اساسی برشمرده شده‌ است و محتوای قرآن، انجیل و تورات شاهدی بر این داعیه قلمداد می‌شود.

ایثار، هم می‌تواند ارزشی فردی به حساب آید و هم در رده ارزش‌های جمعی و اجتماعی قرار گیرد. وقتی فردی است که یک فرد خاص به انحای مختلف دیگری را بر خویش مقدم بداند و در رفع نیازهای او بکوشد. اما زمانی که میزان قابل توجهی از افراد به آن مبادرت می‌کنند و در راه یک آرمان یا هدف والایی از بذل جان و آبرو و سایر داشته‌های خویش دریغ نمی‌ورزند، مساله جنبه عمومی پیدا می‌کند و در زمره ارزش‌های اجتماعی جای داده می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *